• Historia

    Niedoceniona kultura starożytnych Rzymian?

    Kiedy rzucić w eter słowa „mitologia rzymska”, większość ludzi odruchowo pomyślałaby również o starożytnej Grecji, łącząc te dwie cywilizacje w jedną, zwłaszcza pod kątem opowiadanych wówczas historii. Przecież na tym to właśnie polegało, prawda? Rzymianie wzięli wszystko od swoich pobliskich kolegów i tylko pozmieniali nazwy na swoje. Otóż nie. Starożytny Rzym, jakkolwiek z początku biedny i skupiający się przede wszystkim na rolnictwie kraj, może pochwalić się naprawdę ogromną historią. Oczywiście nie da się zaprzeczyć, że trochę pomysłów zaczerpnęli od Etrusków czy Greków, ale – jak pisał Cyceron, najwybitniejszy orator – Rzymianie te przejęte rzeczy właściwie uczynili jeszcze lepszymi, tak że na dłuższą metę nic się nie zmarnowało. Zdecydowanym błędem jest…

  • Historia,  Malarstwo

    Droga najdroższego obrazu w historii

    Świat sztuki i artystów to często dwa zupełnie wykluczające się uniwersa. Nierzadko bywa tak, że artysta za życia cierpi biedę lub musi zabiegać o sponsorów, a później jego dzieło jest sprzedawane kolejnym kolekcjonerom za miliony. Ranking takich dzieł potrafi zapierać dech w piersiach, ale ustanowiony w zeszłym roku rekord nie został jeszcze pobity. „Zbawiciel świata” Leonarda da Vinci „Salvator Mundi” namalowany w latach 1506-1513 przez Leonarda da Vinci dla króla Francji Ludwika XII został w 2017 r. okrzyknięty najdroższym obrazem świata. Za pośrednictwem domu aukcyjnego Christie’s doszło do transakcji opiewającej na 450 mln dolarów. Sprzedającym był Dmitry Rybolovlev, a kupującym Abu Dhabi Department of Culture & Tourism. Niewielki, a jakże…

  • Fotografia,  Grafika,  Historia,  Literatura,  Malarstwo

    Surrealizm – sztuka ze snów

    Marzenia senne stanowią dla twórców inspirację od czasów powstania samej sztuki, a próby przedstawienia czy opisania onirycznych wizji niewątpliwie przyczyniały się do poszerzenia ludzkiej wyobraźni na przestrzeni wieków. Jednakże dopiero w pierwszej połowie XX wieku w sztuce europejskiej narodził się nurt, który logikę oraz estetykę snów traktował nie tylko jako źródło inspiracji, ale również ideał, który należy odwzorowywać przy pomocy artystycznych środków wyrazu. Powstanie nurtu Mowa tu oczywiście o surrealiźmie, który rozwijał się we Francji od 1925 roku, i choć współcześnie kojarzony jest przede wszystkim z obrazami Salvadora Dalí, początkowo założenia tego nurtu zaobserwować można było przede wszystkim w dziełach literackich. Ostatecznie poza pisarzami i malarzami czy grafikami, jego przedstawicielami…

  • Historia,  Inne

    Dekadencki koniec wieku

    Fin de Siecle (z języka francuskiego: koniec wieku), to barwny okres, związany nie tylko schyłkiem burzliwego XIX wieku, ale i pewnej tradycyjnej, akademickiej formy sztuki. Na salonach brylowali wówczas dandysi, dekadenci. Niektórzy z artystów porzucali uporządkowany tryb życia, skłóceni ze społeczeństwem, prowadzili prowokujący styl bycia jako bohemy artystyczne. Głównymi odbiorcami kultury stało się mieszczaństwo. Część owej grupy kultywowała nadchodzący nowy porządek sztuki, bunt przeciwko dotychczasowym, ograniczającym zasadom moralnym. Kultywowali niczym nieograniczoną wolę życia. W literaturze, malarstwie, grafice i rzeźbie pojawiały się nieobecne dotychczas w takim natężeniu: erotyzm, makabra, groza i śmierć. Sztukę zdominował styl zwany secesją. Czas artystycznej swobody Charakterystyczne dla tych czasów było dekoracyjne traktowanie wszelkich wytworów. Nowy styl…

  • Historia,  Inne

    Fotel 366, czyli jak wypadek wylansował ikonę polskiego designu

    Lata 60. XX wieku to w Polsce okres ugruntowania się tzw. „małej stabilizacji”, która poza zmianami politycznymi czy społecznymi, przyniosła również ożywienie gospodarcze. Zaowocowało to zwiększonym popytem na przedmioty codziennego użytku, co z kolei doprowadziło do rozkwitu rodzimego wzornictwa. To właśnie wówczas powstało wiele projektów, które dziś uznawane są za ikony nie tylko epoki PRL-u, ale nadwiślańskiego designu w ogóle. Mowa tu chociażby o przenośnym gramofonie Bambino, ceramice użytkowej Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, czy produkowanym również współcześnie fotelu model 366. Historia tego ostatniego wydaje się szczególnie interesująca, ponieważ prawdopodobnie nie zyskałby on obecnego statusu, gdyby nie pożar, który w 1962 roku wybuchł w Dolnośląskiej Fabryce Mebli w Świebodzicach. Tani sposób na…

  • Historia

    Formalne narodziny popkultury

    Pop-art niejedno ma imię. Ten jeden z najpopularniejszych kierunków w sztuce XX wieku powstał niemal jednocześnie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Druga połowa lat pięćdziesiątych to czas rozwoju kultur fanowskich. Tytułowe „pop” odnosi się do angielskiego znaczenia tego słowa, nie odnoszącego się jedynie do określania popularności, ale wielu aspektów związanych z kulturą masową: reprodukcji, kiczu, żartu, dwuznaczności. Tego stylu nie ograniczały żadne akademickie konwenanse, wykorzystywał język reklamy, odwoływał się do współczesnego języka mediów, rodzącej się nowoczesnej technologii. Pop na Wyspach Za pierwsze i sztandarowe dzieło pop-artu uważa się pracę Brytyjczyka, Richarda Hamiltona, zatytułowaną „Co właściwie sprawia, że dzisiejsze mieszkania są tak odmienne, tak pociągające?”. Ten kolaż, czy raczej fotomontaż…

  • Historia,  Inne

    Vaporwave, czyli nostalgia niskiej jakości

    Od pewnego czasu internetowe serwisy dotyczące kultury, sztuki, a przede wszystkim muzyki, zaczął obiegać powtarzający się niczym mantra termin „vaporwave”, podczas gdy mało kto był w stanie jasno wytłumaczyć do czego ów się odnosi. Jedni znawcy twierdzili, że to najmodniejszy odłam muzyki elektronicznej, inni, że to jedynie określenie porządkujące pewien nurt kolorowych memów odwołujących się do estetyki przełomu lat 80-tych i 90-tych XX w. Po kilku latach od największego zainteresowania tą kwestią można już z dystansem stwierdzić, że jedni i drudzy mieli rację. Jednym słowem – retro Obecnie przyjmuje się, że Vaporwave to nazwa całego nurtu w sztuce, który zaczął być widoczny w Internecie w okolicach 2011 roku. Jego nazwa…